اعضا شورای شهر خرم آباد

زمان مطالعه این مطلب تنها: 6 دقیقه

قانون شوراها یا انجمن‌های بلدیه به زمان مجلس شورای ملی در اواخر عصر قاجار می‌رسد. با تشکیل مجلس شورای ملی، یکی از نخستین قوانین مصوب آن، قانون بلدیه بود که در سال ۱۳۲۵ هجری قمری برابر با ۱۲۸۶ هجری خورشیدی به تصویب رسید.

به این ترتیب یکی از آرمان‌های بزرگ انقلاب مشروطه تحق یافت. حق انتخاب کردن و حق انتخاب شدن به‌عنوان جلوه‌ای از حقوق سیاسی با تصویب این قانون به رسمیت شناخته شد.

در دوره قاجار، به منظور وصول مالیات و سایر امور اجرایی شهرها یا روستاها، افرادی در محلات کوچک با عنوان “رئیس” کار ارتباط مردم و حکومت را بر عهده داشتند. همچنین یک “کدخدا” ناظر بر کار چند رییس در محلات شهر بود. در دوره قاجار شهر خرم‌آباد دارای چند کدخدا و نیز یک کلانتر(شهردار) بود.

با تغییر سلسله قاجار به پلهوی، رفته‌رفته تغییراتی در روند اداره کشور شکل گرفت. رضاخان با الگوبرداری از کشورهای غربی سعی در ایجاد تشکیلاتی شبیه آن‌ها نمود به همین دلیل مناصبی نظیر کلانتر و رییس حذف و معادل‌های جدیدی برای آن‌ها وضع شد.

تاریخ خرم‌آباد در پاییز سال 1302 با لشکرکشی قوای نظامی که از سمت بروجرد راهی این شهر شدند، وارد مرحله‌ای نوین شد. نظامیان با دادن تلفات سنگین به خصوص در تنگه زاهدشیر منطقه کمالوند، بالاخره خرم‌آباد را فتح کردند و عشایر محاصره کننده‌ی اطراف شهر را اندکی عقب راندند.

سکنه شهر خرم‌آباد که در اواخر عصر قاجار بر اثر ضعف حکومت مرکزی، رنگ آرامش ندیده بودند، با استقبال از قوای دولتی، پذیرای آنان شدند. این مهم زمینه‌ای شد برای پذیرش سریع فرهنگ و قوانین اجتماعی جدید که مدت‌ها بود به دلیل حصر خرم‌آباد توسط عشایر طوایف مختلف، ارتباط آنان با دنیای اطراف به نوعی قطع شده بود.

بنا بر مدارک موجود، پس از تشکیل مقدمات بلدیه(شهرداری) خرم‌آباد در اواخر زمستان 1302 به دستور نظامیان فاتح این شهر به سرکردگی سپهبد امیراحمدی و شکستن حصر عشایر، ایجاد دوایر دولتی در دستور کار آن‌ها قرار گرفت.

 قوانین بلدیه (شهرداری) :

در آغاز حکومت پهلوی قانون بلدیه مصوّب 1286 لغو گردید و برای تمرکز بیش‌تر نظام برنامه‌ریزی و تأمین اعتبار مالی شهرداری‌ها‌، قانون بلدیه دیگری در سال 1309 به تصویب رسید‌. این قانون انتخاب شهردار و سایر اعضای شهرداری را در اختیار وزارت داخله قرار داد‌. تنها موضوع روشن این قانون در مورد انجمن‌های بلدی، اجازه وضع عوارض محلّی به آنها بود. بر اساس ماده 6 این قانون «‌مجلس شورای ملی به انجمن‌های بلدیه اجازه می‌داد که برای تأمین مصارف بلدیه هر محل به تنظیفات و روشنایی و تعمیرات و احتیاجات صنفی و معارفی بلدی و امثال آن‌، عوارض محلی وضع نماید. نحوه وضع عوارض به این نحو بود که انجمن بلدیه هر محل‌، عوارضی را که برای تأمین مقاصد مذکور لازم می‌دانست توسط رئیس بلدیه(شهردار) محل به وزارت داخله پیشنهاد می‌داد.

مرداد 1328 سوّمین قانون شهرداری کشور با عنوان «قانون تشکیل شهرداری‌ها و انجمن شهرها و قصبات» در 7 فصل و 5 ماده به تصویب رسید و جایگزین قوانین پیشین گردید. اگر چه این قانون نسبت به قانون قبلی که در دوره رضاخان به تصویب رسیده بود مترقی به نظر می‌رسید، اما تصمیم‌گیری و انتخاب شهردار را به طور کامل به انجمن شهر نداد. ماده 4 این قانون مقرّر داشت در هر شهرداری انجمنی خواهد بود که از طرف اهالی مستقیماً و با رأی مخفی و با اکثریت نسبی به مدت 4 سال انتخاب می‌شود. عده‌ی آنها در مرکز شهرستان و قصباتی که عده نفوس آن از 10 هزار نفر تجاوز نکند  6 نفر و حداکثر تعداد نمایندگان یک شهر از 25 نفر تجاوز نمی‌کند‌، مگر در تهران که 30 نفر نماینده خواهد داشت.

قانون جدید شهرداری در یازدهم تیرماه سال 1334 به تصویب کمیسیون مشترک رسید. قانون جدید همان لایحه قانون شهرداری بود که در آن اصلاحاتی انجام شده بود. قانون سال 1334 تعداد 95 ماده داشت و فصول دوم تا چهارم آن مختص به انجمن شهر بود.

بر اساس ماده 4 هر حوزه شهرداری انجمنی داشت به نام انجمن شهر که اعضاء آن مستقیماً با رأی مخفی و اکثریت نسبی برای مدت 4 سال انتخاب می‌شدند. اگر موارد متعددی از قانون شهرداری مصوب سال 1334 مورد تجدید نظر قرار گرفت اما کلیت آن تا امروز باقی مانده است. طبق این قانون شهرداری به 2 قسمت سیاست‌گذاری و اجرا تقسیم شد که قسمت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی با انجمن شهر و قسمت اجرا با شهردار بود.

تاسیس انجمن بلدیه (شورای شهر) خرم‌آباد:

شهر خرم‌آباد در آغاز حکومت پهلوی به دو محله بزرگ “پشت‌بازار” و “درب‌دلاکان” تقسیم می‌شد که هر کدام از این محله‌ها، محلات کوچک‌تری در درون داشتند. در واقع این محلات کوچک تابع و زیرمجموعه‌ی دو محله قدیمی شهر بودند.

بنا بر آن‌چه آورده شد، به منظور نظارت بیش‌تر اهالی بر امور بلدیه(شهرداری) تازه‌ تأسیس خرم‌آباد، در سال 1306 اولین انجمن شهر متشکل از 6 نفر تشکیل شد.(خرم‌آبادشناسی، سیدفرید قاسمی، انتشارت افلاک 1378، ج 2، صص 73-74)

چون در آن زمان تعداد افراد باسواد کم بود، به جای رأی‌گیری به شکل کنونی، نفرات منتخب در مجلسی با حضور نظامیان که همه‌کاره خرم‌آباد بودند شکل می‌گرفت. بر این اساس، بزرگان خرم‌آباد 6 نفر را به عنوان اعضای اولین انجمن شهر (شورای شهر) برگزیدند که 3 نفر به نام‌های حاج محمدعلی رسولی(گرگ‌گیر)، حاج سیدحسین قاسمی و سرگرد سیف‌الله‌خان پارسا از محله‌ی پشت‌بازار و حاج علی‌اصغر ناصریان(خرم‌آبادی)، مشهدی صادق جوادی و حاج سیدعیسی محمدیان از محله درب دلاکان به عضویت این شورا انتخاب شدند.

حاج سیدحسین و حاج سیدعیسی نمایندگان سادات دو محله بودند. به منظور جلوگیری از بروز اختلافات سنتی بین بزرگان این دو محله، رئیس انجمن از نظامیان غیربومی ساکن خرم‌آباد انتخاب شد. یاور(سرگرد) ناصرقلی‌خان صدری‌اصفهانی از نیروهای نظامی بود که در محله زید‌بن‌علی خرم‌آباد سکونت داشت و بنا بر نظر بزرگان به عنوان رئیس انجمن برگزیده شد و یاور(سرگرد) سیف‌الله‌خان پارسا از دیگر نظامیان غیربومی نیز به عنوان نایب‌رییس انتخاب گردید.

این اعضا بر کار شهرداری و نیروهای آن به نمایندگی از مردم خرم‌آباد نظارت می‌کردند. انجمن شهر خرم‌آباد تا سال 1340 با 7 نفر عضو به کارش ادامه داد. در این سال خرم‌آباد به عنوان مرکز فرمانداری کل لرستان انتخاب شد و از آن پس به خاطر افزایش جمعیت شهر تعداد اعضای انجمن به 9 نفر افزایش یافت.

لازم به ذکر است در دهه 30 انجمن شهر خرم‌آباد 2 بار منحل شد. بار اول از مردادماه سال 1334 تا اوایل 1336 شهر فاقد انجمن بود و مرتبه دوم مربوط به سال 1338 برای مدت کوتاهی به دستور وزارت کشور بود.

اوایل دهه 30 حاج روح‌الله قاضی‌زاده و از 1336 تا 1339 نصرت‌الله‌خان والی‌زاده رئییس انجمن شهر خرم‌آباد بودند.

آخرین اعضای انجمن 7 نفره شهر خرم‌آباد که انتخابات آن در سال 1339 قبل از تبدیل لرستان به فرمانداری کل و انتخاب شدن خرم‌آباد به عنوان مرکز این فرمانداری متشکل از “یحیی معینی(رییس انجمن)، اکبر پورسرتیپ(نایب‌رییس)، محمدکاظم جباری، غلام‌شاه خاکی، علی‌اصغر حافظی، باقر ساکی و عبدالرحمان قاضی” بودند که این انجمن تا 14 دی 1343 به کارش ادامه داد.

از سال 1343، تعداد اعضای انجمن شهر خرم‌آباد از 7 به 9 نفر افزایش یافت. اعضای انجمن شهر در این دوره که شهر خرم‌آباد مرکز فرمانداری کل لرستان بود متشکل از “یحیی معینی(رییس)، اکبر پورسرتیپ(نایب‌رییس)، عبدالرحمان قاضی، علی‌اصغر حافظی، محمدحسن مسعودی، حبیب‌الله نیک‌نام، علی گلشن‌خرازی، محمدکاظم جباری و محمدجواد منصوری” بودند.

نحوه رأی‌گیری انجمن شهر در آن سال‌ها

به دلیل جمعیت کم شهر خرم‌آباد، فقط یک شعبه کار اخذ رأی را بر عهده داشت و مردم با مراجعه به این شعبه مستقر در جلوی ساختمان شهرداری خرم‌آباد، آراء خود را به صندوق می‌ریختند.

در انتخابات انجمن شهر خرم‌آباد که 12 مهر 1347 برگزار شد، جمعاً 4554 نفر حضور یافتند که هر کدام می‌توانستند در برگه‌های تعرفه، نام 9 نفر را یادداشت کنند. در این دوره “عبدالرحمان قاضی” با کسب 4361 رأی نفر اول شد.

لیست شورای شهر خرم آباد از سال 1378 :

اسامی اعضای شورای اسلامی شهر خرم‌آباد (به ترتیب میزان آرا)  :

  • دوه اول (1378 تا 1381):
    1. عزت‌الله فیلیپ
    2. سرین رشیدی‌مفرد
    3. امیر بهاروند
    4. یحیی عیدی‌بیرانوند
    5. محمد مهرابی
    6. قدرت‌الله ترابی‌نژاد
    7. فریدون معتمدی
    8. احمد رشنو
    9. علی امرایی
  • دوره دوم (1382 تا 1385):
    1. محمدجعفر همت‌پور
    2. محمد مهرابی
    3. حمید رشیدی
    4. نصرت‌الله جهانی‌چگنی
    5. علی سلاح‌ورزی
    6. رحمان بابایی
    7. فریدون معتمدی
    8. بهزاد ملکی
    9. بهادر ولی‌زاده‌ریخانی
  • دوره سوم (1386 تا 1392):
    1. محمد خدامی
    2. فرشته طهماسبی‌رستم‌آباد
    3. امیرناصر غلامرضایی
    4. مراد کرمی
    5. بهروز احمدی
    6. علی زنجی بیرانوند
    7. بیژن حسین‌پور
    8. شیرمراد صفربیرانوند
    9. محمدجعفر همت‌پور

توضیح: در این دوره “امیرناصر غلامرضایی” پس از یک سال از حضور در شورا انصراف داد و “احمدعلی دلفان” جای‌گزین وی شد. همچنین با انتخاب محمد خدامی به عنوان شهردار در سال دوم فعالیت شورا، “حسن آذری” از اعضای علی‌البدل جایگزین وی گردید.

  • دوره چهارم (1392 تا 1396):
    1.  سیف‌الدین آشتیانی
    2. رستم کوشکی
    3. فرشته طهماسبی‌رستم‌آباد
    4. رضا بیرانوند
    5. محسن اقبالی
    6. جافر وفایی‌سالارپور
    7. محمد حسین‌پور
    8. عبدالله عزیزپور
    9. حسن آذری
    10. فرشاد سیفی
    11. محمد مهرابی
    12. علی جهان‌آرا
    13. رضا حاصلی

توضیح: در این دوره پس از انتخاب “محمد مهرابی” به عنوان شهردار از دوم اسفند 1392، “سبزخدا صفر‌بیرانوند” عضو علی‌البدل شورا جای‌گزین وی شد.

  • دوره پنجم (1396 تا 1400):
    1. ولی‌الله رستمی‌نژاد
    2. رستم کوشکی
    3. اسماعیل رضائی
    4. علی‌محمد صالحی‌نسب
    5. زهرا نظری
    6. اردشیر دریکوندی
    7. علی ماکنعلی
    8. مهرداد علی‌پناه
    9. سجاد بابایی  علی البدل
    10. حمید رشیدی
    11. محمد جعفر همت پور
    12. احمد میر
    13. محسن اقبالی
    14. هوشنگ نصیری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تشخیص ربات نبودن *Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

ما برای بهتر ارائه دادن خدمات به شما بازدیدکننده محترم از کوکی مرورگر استفاده می کنیم.